สุขภาพ

6 อวัยวะที่มีโอกาส “เสื่อม” ได้เร็ว หากไม่ดูแลรักษาให้ดี

6 อวัยวะที่มีโอกาสเสื่อมได้เร็ว หากไม่ดูแลรักษาให้ดี

สุขภาพร่างกายแต่ละคน มีความเข้มแข็งทางกายภาพที่ติดตัวมาแต่กำเนิดแตกต่างกัน แต่ร่างกายหรืออวัยวะภายในในช่วงชีวิตต่อๆไปจะแข็งแรงหรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น อาหาร ไลฟ์สไตล์ การดูแลเอาใจใส่สุขภาพ แต่รูปแบบการใช้ชีวิตของผู้คนในปัจจุบันต้องทำงานหนัก ใช้ชีวิตเร่งรีบ มีเวลาพักผ่อนน้อย ไม่มีเวลาออกกำลังกาย จนร่างกายสะสมความป่วยไว้หรือออกกำลังกายหนักเกินไป ออกกำลังกายไม่ถูกวิธี รวมถึงพฤติกรรมการทานอาหารที่เน้นสะดวกรวดเร็ว ทำให้ร่างกายได้รับสารอาหารไม่ครบถ้วน

จนนำไปสู่การเกิดโรคร้ายแรงและส่งผลให้อวัยวะเสื่อมลงได้แบบไม่รู้ตัว โดยเฉพาะ 6 อวัยวะต่อไปนี้ ที่มีโอกาส “เสื่อม” เร็ว หากไม่ดูแลรักษาให้ดี

1. ตับ

เป็นอวัยวะที่อยู่บริเวณช่องท้องของคนเรา มีหน้าที่สำคัญในการผลิตน้ำดี ช่วยย่อยสลายสารอาหารให้กับร่างกาย เป็นจุดกรองของสารเคมี ของเสีย สารพิษ ยา สารเคมี เพื่อรอการขจัดทิ้ง รวมทั้งเป็นแหล่งพลังงานชั้นดีและมีเม็ดเลือด ช่วยดักจับเชื้อโรค ต้นเหตุของการเจ็บป่วยต่างๆ

สาเหตุตับเสื่อมและตับอักเสบ : การกินยาเกินขนาด ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอลล์ รับสารอาหารที่เป็นพิษ ซึ่งถ้าตับได้รับสารที่ไม่จำเป็นมากเกินไป ตับจะถูกทำลาย ทำงานได้ไม่เต็มที่ สุขภาพตับเสื่อม เสี่ยงโรคตับแข็ง มะเร็งตับ ตับอักเสบ

วิธีป้องกัน : เลือกทานอาหารที่มีประโยชน์ และหลีกเลี่ยงการรับสารพิษเข้าร่างกายโดยไม่จำเป็น เช่น เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ยา อาหารเสริม เพื่อช่วยลดภาระการทำงานของตับ

2. ไต

มีรูปร่างคล้ายเม็ดถั่ว มี 2 ข้าง คือ ซ้ายและขวา อยู่บริเวณไขสันหลังเหนือเอว มีหน้าที่สำคัญในการขับของเสียออกจากร่างกาย ช่วยควบคุมน้ำและเกลือแร่ให้สมดุล รวมถึงสารสำคัญที่ช่วยควบคุมความดันเลือด และกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดง

สาเหตุไตเสื่อม : เกิดจากการกินอาหารรสจัด เค็มจัด กินอาหารเสริมที่เป็นพิษต่อไต ความดันโลหิตสูงหรือเกิด ติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะ แม้ไตอาจเสื่อมไป 1 ข้างแล้ว ไตข้างที่เหลือจะทำงานทดแทนได้ แต่ประสิทธิภาพการทำงานย่อมลดลง ทำให้รักษาสมดุลของน้ำและเกลือแร่ในร่างกายไม่ได้ เสี่ยงต่อภาวะไตวาย โรคไตเรื้อรัง ไตเสื่อม

วิธีป้องกัน : ปรับพฤติกรรมการกิน ลดเผ็ด หวาน มัน เค็ม และไม่อั้นปัสสาวะ เพื่อช่วยให้ไตทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ ป้องกันการติดเชื้อที่มีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคไตในอนาคต

3. กระดูก ข้อ และเส้นเอ็น

โดยทั้งหมดเป็นโครงสร้างที่อยู่ในทุกส่วนสำคัญของร่างกาย เช่น หัวเข่า ข้อศอก กระดูกสันหลัง เอว ไหล่ มีหน้าที่ช่วยในการเคลื่อนที่ การทรงตัว เดิน วิ่ง

สาเหตุกระดูก ข้อ และเส้นเอ็นเสื่อม : แม้กระดูกจะมีโอกาสเสื่อมได้ตามธรรมชาติ เพราะอายุมากขึ้น ทำให้แคลเซียมในกระดูกลดน้อยลง ส่งผลให้การเคลื่อนไหวช้าลงกว่าเดิม เกิดการบาดเจ็บได้ง่ายและต้องใช้เวลาพักฟื้นยาวนาน แต่พฤติกรรมการใช้ชีวิตในประจำวันซ้ำๆ เดิมๆ ก็มีส่วนทำให้เกิดความเสื่อมได้เร็วขึ้น

เช่น นั่งทำงานผิดสรีระร่างกาย การก้มเงยอย่างรวดเร็ว การพิมพ์แชทบนโทรศัพท์มือถือเป็นเวลานาน ส่งผลให้เกิดกลุ่มอาการออฟฟิศซินโดรม ยกของหนัก ปวดหลัง ปวดไหล่ พังผืดเกาะเส้นเอ็น เส้นเอ็นอักเสบ

วิธีป้องกัน : ควรหมั่นออกกำลังกายที่ไม่ทำร้ายข้อเข่า ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน และดื่มนมเสริมแคลเซียมเพื่อช่วยให้กระดูกแข็งแรง รวมทั้งปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต ลดปัจจัยการเกิดความเสื่อมให้ลดน้อยลง

4. หัวใจ

เป็นอวัยวะที่มีขนาดประมาณกำปั้นของเจ้าของร่างกาย มีหน้าที่สูบฉีดเลือดเพื่อไปหล่อเลี้ยงส่วนต่างๆ และอวัยวะภายในให้ทำงานได้ตามปกติ

สาเหตุหัวใจเสื่อมหรือโรคหัวใจ : ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคหัวใจมีหลายสาเหตุ เช่น กรรมพันธุ์ โรคหัวใจบกพร่องแต่กำเนิด พฤติกรรมการใช้ชีวิต การสูบบุหรี่ ความเครียด ความดันโลหิตสูง โรคอ้วน

วิธีป้องกัน : ควรแบ่งเวลาไปออกกำลังกายอย่างน้อย 3 ครั้ง / สัปดาห์ จะช่วยให้หัวใจแข็งแรง สูบฉีดเลือดได้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และควรตรวจเช็คสุขภาพหัวใจ เพื่อดูการทำงาน หาความผิดปกติ จะได้รับการรักษาได้ทันท่วงที

5. สมอง

มีลักษณะเหมือนรูปครึ่งวงกลมคว่ำอยู่ จัดอยู่ในส่วนบนสุดของร่างกาย เต็มไปด้วยเซลล์สมองที่พร้อมใช้งานและเซลล์ที่เสื่อมสภาพลงตามอายุที่เพิ่มมากขึ้น หรือเซลล์ที่เสื่อมจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน

สาเหตุสมองเสื่อม : พักผ่อนน้อย เครียดจัด ดื่มแอลกอฮอลล์ สูบบุหรี่จัด ความดันหรือไขมันในเลือดสูง เสี่ยงต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อม หลอดเลือดสมองแตก ตีบ ตัน โรคพาร์กินสัน

วิธีป้องกัน : หมั่นออกกำลังกายด้วยวิธีที่ช่วยให้ร่างกายเกิดการเคลื่อนไหว นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ และเลี่ยงอาหารไขมันสูง เพื่อลดสาเหตุการเกิดโรคหัวใจ

6. ดวงตาและสายตา

มี 2 ดวง ภายในดวงตาเต็มไปด้วยระบบประสาท ที่ช่วยในการมองเห็น รับรู้รูปภาพรูปทรง แยกแยะสี และสามารถปรับตัวให้เข้ากับแสงสว่างในขณะนั้น เพื่อปรับความคมชัดในการมองเห็นโดยอัตโนมัติ

สาเหตุดวงตาและสายตาเสื่อม : มีโอกาสเกิดขึ้นได้ตามธรรมชาติเมื่ออายุ 50 ปีขึ้นไป ความคมชัด ระยะใกล้ไกลของการมองเห็นจะค่อยๆ เสื่อมลง แต่หากมีการใช้งานดวงตาอย่างหนัก เช่น อยู่ในบริเวณที่แสงจ้าเป็นเวลานาน การเพ่งเล็งหน้าจอโทรศัพท์เป็นเวลานาน ยิ่งทำให้จอประสาทตาเสื่อมเร็วขึ้น เสี่ยงภาวะตาแห้ง ม่านตาอักเสบ

วิธีป้องกัน : ลดการใช้สายตา หรือพักการใช้งานดวงตาทุกๆ 15 นาที [กรณีทำงานกับจอคอมพิวเตอร์หรือจอโทรศัพท์มือถือ] กระพริบตาเพื่อเพิ่มน้ำหล่อเลี้ยงดวงตา และลดปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดความเสื่อมเร็วขึ้น

ทุกอวัยวะในร่างกายต้องการการดูแลเอาใจ เพราะอวัยวะเหมือนฟันเฟืองที่ช่วยให้ร่างกายทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ แม้บางอวัยวะมีโอกาสเสื่อมได้ตามอายุและปัจจัยเสี่ยงจากกรรมพันธุ์ที่แตกต่างกันไป แต่การใช้ชีวิตก็มีส่วนอย่างมาก ที่ทำให้เปอร์เซ็นต์การเกิดความเสื่อมนั้นเพิ่มขึ้น – ลดน้อยลงก็ได้ จึงควรดูแลสุขภาพและเลือกชะลอความเสื่อมต่างๆ ด้วยการทานอาหารที่มีประโยชน์ แบ่งเวลาไปออกกำลังกายที่เหมาะสมกับวัย และเตรียมพร้อมรับมือกับโรคที่มากับความเสื่อมไว้ตั้งแต่วันที่ยังแข็งแรง ด้วยประกันสุขภาพที่ช่วยคุ้มครองค่ารักษาพยาบาล เพื่อการใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพยิ่งขึ้น หมดกังวลแม้วันที่ตรวจเจอโรคร้ายแรง โรคเรื้อรัง

 

สมัครรับบทความดีๆ
ทุกสัปดาห์

ยินดีรับข่าวสารจาก SCBLIFE